Η πυκνότητα ελαίου χρησιμοποιείται κυρίως ως συμπληρωματικός δείκτης ταυτοποίησης του τύπου του ελαίου και ανίχνευσης πιθανής ανάμειξης με άλλο υλικό ή μόλυνση από ξένες ουσίες. Αν και δεν αποτελεί από μόνη της άμεσο δείκτη λειτουργικής κατάστασης, σημαντική απόκλιση από τις αναμενόμενες τιμές μπορεί να ενεργοποιήσει περαιτέρω διερεύνηση μέσω χημικής ανάλυσης ή ανάλυσης διαλυμένων αερίων.
